Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu (DEHB) mi? Bilerek mi yapıyor?

DEHB olan çocukların dış görünüşü normal bir çocukla tamamen aynı olduğu için insanlar bazen DEHB’nin bir hastalık mı yoksa çocuğun bilerek yaptığı yaramazlık veya sorumsuzluk mu olduğu konusunda kararsız kalırlar. DEHB olan çocukta gözle görülür bir hastalık belirtisi olmaması; hatta pek çok DEHB olan çocuğun akranlarına göre çok daha enerjik, sağlıklı ve ruh sağlığı yerinde olarak görünmesi doğal olarak ebeveynlerin aklını karıştırır. Annebabalar çocuklarının dikkatlerini sorumluluklarına veya kendilerine yararlı aktivitelere kullanmadıklarını, bilgisayar oyunlarına ya da TV programlarına harcadıklarını gördükçe sıkıntıya girerler. Bu durumun sebebi bilgisayar ve TV aktivitelerinde anlık dikkatin ön planda olması, çocuğun zevk alması yani bir anlamda ödülün hemen gelmesi, oysa ders sırasında dikkati sürdürememe nedeni ile anlayamamaları, sıkılmaları, olumlu pekiştireç olan iyi not almanın ise onlar için gecikmiş veya değersiz olmasıdır. DEHB’li bireyler ödül-ceza mekanizmasına daha duyarlı olmaları nedeni ile küçük de olsa kısa süre sonra verilen ödülleri uzun süre sonra gelecek ödüllere tercih ederler.

Ceza ve ödül verirken;

  • Çocuğun anlayabileceği düzeyde ceza verin: Ne için cezalandırıldığını bilemediği zaman, benzer davranışlardan vazgeçebilir.

  • Ödül ve cezayı anında verin: Gecikmeli verildiğinde nedeni tam anlaşılmadığından anlamı kalmaz.

  • Kesin ve net olun: Uzun, karışık cümleler kurmayın. Çocuk neyi yapıp yapmadığında nelerden yoksun kalacağını net olarak bilsin.

  • En uygun cezayı seçin: Çocuğun yaşına, gelişim düzeyine, huyuna, ve cezalandırılan davranışına göre orantılı seçim yapılmalı. Aşırı ağır türlerinden kaçının.

  • Ceza ve ödüller etkili olmalı: İstenilenlerin onun hayatında bir anlamı olmasına dikkat edin. Sürece onu da katın.

Ortama göre değişir mi?

Bazen son derece uyumlu ve aklı başında davranabilen, hatta yaşından beklenmeyen şeyleri yapabilen çocuklarının başka bir zaman bebeksi tutturmalarını görünce nasıl böyle ani değişiklikler yaşadıklarını merakederler. Evde anne veya babayla ya da ikisi de bir aradayken sorun çıkarmayan DEHB çocukların misafir geldiğinde veya kalabalık bir ortama girildiğinde zor zapt edilmesi, hele bir de ortamda kafasına uygun hareketli bir çocuk da varsa tabiri yerindeyse zıvanadan çıkması ebeveynlerin aklını karıştırır. Ortamda uygun ve dengeli otorite sağlayan bir kişi varsa, kurallar net olarak tanımlanmış ve kendisine anlatılmışsa hareketlerini daha iyi kontrol ederler.

DEHB Düzelir mi?

DEHB erken tanınıp tedavi edilirse düzelen,fakat tedavi edilmediğinde önemli sorunlara yol açabilen,kişinin eğitim hayatında, sosyal ilişkilerinde, ruh ve vücut sağlığında olumsuz etkileri olan bir hastalıktır. DEHB tedavi edilmediğinde bu sorunlarla karşılaşma riski normal çocuklardan çok daha fazladır ama ille de olacak diye bir kural yoktur. Örneğin, sigara kesinlikle sağlığa zararlıdır ve kanser riskini arttırır ama her sigara içen kanser olmaz ve sigara herkesin sağlığını eşit oranda bozmaz. Fakat bu sigaranın zararsız olduğu anlamına gelmez. Benzer durum DEHB için de geçerlidir. DEHB olup tedavi olmadığı halde iyi bir yaşam süren insanlar vardır fakat aynı kişi tedavi olsa daha sağlıklı ve başarılı olma olasılığı bilimsel olarak daha yüksektir. Ayrıca DEHB olan bir çocuğun tedavi olmadığında ileride karşılaşabileceği sorunlar DEHB tipi, eşlik eden bozukluklar ve çevresel etkenlerle de çok ilgilidir. Dikkat eksikliği belirtileri ön plandaysa başka, hiperaktivite belirtileri ön plandaysa başka riskler artabilir. Yine eşlik eden tanılar burada önem kazanır. DEB, DEHB, DEHB + Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ve DEHB+Davranım Bozukluğu için riskler de farklılık gösterir. Çünkü DEHB ve Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu veya Davranım Bozukluğu olan çocukların ergenlik ve erişkinlikte tamamen normale dönmesi sadece DEB veya DEHB olanlardan çok daha zordur. Ayrıca DEHB ile birlikte Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu veya Davranım Bozukluğu olan çocuklar diğer çocuklara oranla çok daha fazla fiziksel şiddete maruz kalmakta, arkadaş ilişkilerinde önemli sorunlar yaşamakta ve sigara-alkol-madde bağımlılığı riski normal çocuklardan ve sadece DEHB’si olan çocuklardan çok daha yüksek olmaktadır.

RANDEVU ALMAK için

Aşağıdaki formu doldurarak randevu talebi oluşturabilirsiniz. En kısa zamanda tarih teyidi için sizlere dönüşü yapılacaktır.

2017-08-20T18:47:25+00:00